Suyun bilinçli kullanımı ile ilgili proje ödevi

Suyun Kullanım Alanları ve Su Kıtlığı
Bilimden sanata, teknolojiden ekonomiye kadar
her alanda su, insan yaşamının vazgeçilmezi. Bu
kaynağa o kadar bağımlıyız ki, sınırlı olduğunu
bazen unutabiliyoruz. Nitekim tehlike çanları
çalmaya başladı. Ancak çözüm için geç değil. Su
kaynaklarımızı ulusal olarak korumanın yanı sıra
bireysel su tasarrufu yöntemleriyle de yaşam
standardımızı belirleyen ve dolayısıyla
kültürümüze de hayat veren su kaynaklarımızı
gelecek nesillere bırakabiliriz.
Su, kimyasal olarak hidrojen ve oksiijen elementlerinden oluşan, gaz, katı ve sıvı halde
bulunabilen bir maddedir. Yaşamın kaynağı su, bitkilerde, hayvanlarda, insanlarda yani tüm
canlı organizmalardaki temel unsurdur. En küçük canlı organizmadan en büyük canlı varlığa
kadar bütün biyolojik yaşamı ve bütün insan faaliyetlerini ayakta tutan sudur. Dünyamızın
%70′ini kaplayan su, bedenimizin de önemli bir kısmını oluşturmaktadır.
Suyun kullanım alanları
İnsanlık tarihinin gelişiminin temelinde de suyun önemli bir rolü oldu. Tarih boyunca
medeniyetler hep akarsuların yanına kuruldu. İlk insanların tarımı öğrenmesiyle birlikte,
insanlar göçebe hayattan yerleşik hayata geçti ve şimdiki modern şehir yaşamına kadar
uzanan tarihi bir süreç başladı.
Soluduğumuz havadan günlük yaşamımıza, sanattan ekonomiye kadar her alanda su,
hayatın devamlılığını sağladı. Su içme suyu, evsel kullanım ve tarımsal sulamanın yanı sıra
bilim ve sanayide de kullanıldı. Buharlı makinelerden hidroelektrik santrallere, ilaç
yapımından tekstile ve kozmetiğe kadar birçok alanda kaynak olarak su kullanıldı. Günlük
yaşamımızda nasıl üretildiğini dahi düşünmediğimiz bu ürünler, hayat standardımızı geliştirdi.
Kimi toplumlar onu kutsal kabul etti ve inançlarının bir parçası haline getirdi. Su, sanatçılara
da ilham verdi, Leonardo Da Vinci Mona Lisa’yı yaparken, Ara Güler ise çektiği eşsiz
fotoğrafları basarken suyu kullandı.
Tarımsal su kullanımı
Gelişmiş ülkelerde su kaynaklarının % 39’u
Gelişmekte olan ülkelerde %52’si
Türkiye’de %72’si tarımsal amaçlarla kullanılmaktadır.
Endüstriyel su kullanımı (ortalama)
1 otomobil üretimi için 300 – 400 ton
1 ton çelik üretimi için 240 ton
1 varil (yaklaşık 200 lt) ham petrolün rafine edilmesi için 7 ton
1 kg kumaş (baskılı boyalı) üretimi için 200 litre…
Diğer: Buharlı makineler, hidroelektrik santraller, ilaç yapımı, tekstil, kozmetik, vs.
Evsel su kullanımı
Banyo yapmak için (asgari) 50 – 60 litre 12 kova su
Duş almak için 35 litre 7 kova su
Diş fırçalama (musluk açık-3 dakika) 5 litre 1 kova su
Diş fırçalama (musluk kapalı-3 dakika) 1 litre 1 kova suyun 1/5’i
Damlayan musluk (haftada) 140 litre 28 kova su
Tuvalet için (asgari) 25 litre 5 kova su
Bulaşık ve çamaşır makinesi (1 yıkamada) 100 – 120 litre 20-25 kova su
Araba yıkama 10 litre 2 kova su
Hortumla sulama (saatte) 540 litre 108 kova su
Su kıtlığına neden olan etmenler
Geçtiğimiz yüzyıl başında dünya nüfüsu 1.6 milyarken, 20.
yüzyıl sonunda bu rakamın 6 milyara ulaşması, sanayinin
hızla gelişmesi ve şehirleşme ile beraber su kullanım oranı
daha da arttı. Aşırı ve bilinçsiz tüketim, su şebekelerinin
yetersiz ve sağlıksız oluşundan dolayı kullanılır su
miktarındaki kayıplar, daha da önemlisi küresel ısınma
nedeniyle yeraltı suları, ırmak ve göllerden oluşan su
kaynakları tehdit altında bulunuyor. Bu tür kayıplar özellikle
yağışların az olduğu ülkelerdeki tüketilen suyun
yenilenememesine neden olduğundan, bu ülkeler (örn.
Afrika) giderek su rezervlerini tüketiyorlar. Bunun sonucu olarak da 2050 yılında dünya
nüfusunun yarısının su yokluğu ya da kıtlığı sorunu ile karşılaşacağı tahmin ediliyor.
Bir tarafta su sıkıntısını yeni yeni hissetmeye başlamalarına rağmen birçok ülkede ekonomik,
çevresel ve sosyal anlamda refahı arttıran su kaynakları bilinçsizce tüketilirken, diğer taraftan
halen bir milyardan fazla insan temiz içme suyu veya kullanım suyundan yoksun şekilde
yaşam savaşı veriyor.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), verilerine
göre 3. dünya ülkelerindeki hastalıkların
% 80′i (malarya, tifo, kolera, dizanteri)
sağlıksız ve yetersiz su kullanımından
kaynaklanıyor. Temiz su kaynağı
yetersizliği yüzünden çoğu çocuk,
haftada 30 bin kişinin kirli suyun yol
açtığı hastalıklar yüzünden öldüğü
biliniyor.
Kuraklığın yaşamlarının bir parçası olan
milyonlarca insan, suya ulaşmak ve
yaşamlarını sürdürmek için her gün ortalama
20 kg su ile kilometrelerce yol katediyor. Su
taşımak zorunda olan çoğu kadın ve genç kız
ise okullara gönderilmiyor.
Suyun insan tarihini oluşturan en önemli
unsurlardan biri olduğunun farkına yeterince
varamazsak, kaynakların bilinçli ve kontrollü
kullanımını sağlayacak çözümleri de yeterince
uygulayamayız. Dolayısıyla Birleşmiş Milletler
tarafından 2000 yılında belirlenen Binyılın
Kalkınma Hedefleri doğrultusunda, üye ülkeler
temiz su sıkıntısı çeken bir milyardan fazla kişi
sayısını 2015 yılına dek en az yarıya kadar
indirmek için adımlar atacağı sözünü verdi.

su israfına neden olan durumlar

BANYO VE TUVALETTE SU TÜKETİMİ

Evinizde hergün ne kadar su tükettiğinizi biliyor musunuz? Evinizde su israfına son vermek için öncelikle nerede ne kadar su tükettiğinizi bilmelisiniz.

Birçok evde gizli su kaçağı olabilir. Bunu tespit etmek için bütün muslukları kapatınız ve su sayacını okuyunuz. İki saat süre ile su kullanmayınız. İki saat sürenin sonunda su sayacını tekrar okuyunuz. Böylece su kaçağı olup olmadığını öğrenebilirsiniz.

- Banyo ve tuvalette, tüketilen su miktarı evde tüketilen toplam suyun %70’ini oluşturmaktadır.

- Tuvalet rezervuarının su depolama kapasitesi 16 litredir. 4 kişilik bir aile 16 litrelik tuvalet revervuarı ile ayda tuvalette 7 ton su tüketir. Bunun yerine 7 litrelik tuvalet rezervuar ile hem tuvaleti temizlemek hem de su tüketimini 2.5-3 tona düşürmek mümkündür.

- Tuvalet rezervuarı 16 litrelik ise bu durumda iki adet 1.5 litrelik plastik şişeye su doldurup rezervuara koyarak su tüketimini %20 azaltabilirsiniz.

- Tuvalet rezervuarınız su sızdırabilir. Bu miktar günde 700 litre suya ulaşabilir. Sızıntı suyunu kontrol etmek için rezervuara birkaç damla boyalı su ilave ediniz. Bu rengi 5-7 dakika içinde tuvalette görürseniz sızıntı var demektir. Tamir ediniz/ettiriniz.

- Banyo yerine duş alarak su tüketimini %25 azaltabilirsiniz. Duş alarak 40-60 litre su tüketirken banyo yaparak su tüketimi 120-150 litredir.

- Duş yapmak için ortalama 5-6 dakika yeterlidir. Böylece duş başına 55 litre su tasarruf edebilirsiniz.

- Sıcak suyu tek açma kapama ile kontrol edebiliyorsanız duş esnasında vücudunuzu veya saçınızı sabunlarken veya şampuanlarken suyu açık tutmayınız.

- Klasik duş başlıkları dakikada ortalama 15-20 litre su akıtırken düşük akımlı aeratörlü duş başlıkları dakikada 9-10 litre su tüketmek mümkündür. Böylece 5 –6 dakikalık duş esnasında 90-120 litre sıcak su yerine 45-60 litre sıcak su ile aynı işlemi yapmak mümkündür.

Böylece 4 kişilik bir aile günde 3 defa duş yapsa yılda 55 ton su tasarruf edebilir.

- Düşük akımlı aerotörlü duş başlıkları kullanarak su tüketimini dakikada 10 litreden daha aşağı düşürebilirsiniz. Böylece normal duş başlığına göre %30-40 su tasarrufu sağlayabilirsiniz.
-
- Duş yerine banyo yapmak istiyorsanız küvete koyacağınız su seviyesini 2,5-5 cm azaltarak banyo yapabilirsiniz.

- Banyo küvetinde banyo yapacaksanız önce küvet drenini kapatınız sonra musluğu açıp küvete su doldurunuz.

- Sık aralıklarla açılıp kapatılan musluklar için klasik musluklar yerine kolay açılıp kapatılan musluklar ile kullanarak su tüketimini %25 azaltabilirsiniz.

- Dış fırçalama ortalama 3 dakika süre alır. Eğer musluk açık bırakılırsa her fırçalama esnasında ortalama 15 litre suyu ziyan etmiş olursunuz. Günde iki defa diş fırçalanırsa yılda 10.950 litre su tüketirsiniz. Eğer fırçalanmış dişinizi bir bardak su ile çalkalarsanız yılda 9.100 litre su tüketimini önlersiniz.

- Dişlerinizi fırçalarken, tıraş olurken ve yüzünüzü sabunlarken musluğu kapalı tutarak günde 15-35 litre su tasarruf edebilirsiniz.

- Banyodaki muslukta düşük akımlı aerotörlu başlık kullanarak suyu %25-35 daha verimli kullanabilirsiniz ve o oranda da sıcak su kullanımını azaltabilirsiniz. Aerotörlerinizi periyodik olarak temizleyiniz. Filtre üzerinde partikül birikebilir.

MUTFAKLARDA SU TÜKETİMİ
Musluğunuz dakikada bir damla su sızdırıyorsa yılda 12 500 litre boşa akmış demektir.
- Mutfakta tüketilen su miktarı evde tüketilen toplam suyun %10 oluşturmaktadır.
- Kirli kaplarınızı elle veya bulaşık makinesinde yıkamadan önce su dolu leğende ıslatınız ve kirleri gevşetiniz. Kirli kapları akar musluk suyu ile yıkamayınız. Leğen içindeki su ve deterjan yardımı ile bulaşıkların kirlerini çıkardıktan sonra musluğu yavaşça açarak çalkalama ve durulama yapınız.

- Normal musluklarda dakikada 8-27 litre su tüketilirken düşük akımlı aeratörlü musluk kullanarak su tüketimi yarı yarıya düşürülebilir. Bu musluklara takılan aparatlar pahalı değildir.

- Muslukların su damlatmasını önleyiniz. Dakikada 50-100 damla su akıtan bir musluktan ayda 750-1500 litre suyun ziyan edildiğini unutmayınız.

- Sebze ve meyveleri akar musluk suyu ile yıkamayınız. Leğenin yarısına kadar su koyunuz. Sebze ve meyveleri suya koyduktan sonra musluğu yavaşça açınız ve hızlıca yıkamayı yapınız.

- Kirli kapları elinizle yıkarken önce kaba kiri fırça ile çıkartınız. Leğene ılık/soğuk suyu ve deterjanı koyup deterjanı da köpürttünüz ve musluğu yavaşça açıp kapları hızlıca yıkayınız. Sonra aynı leğene temiz ılık/soğuk su koyarak temizlenmiş kaplarınızı çalkalayınız.

- Direk akan musluk suyu ile kaplarınızı durulamayınız. Böylece günce 30-60 litre su tasarruf edilmiş olur.

- İçme suyu olarak akan musluk suyu yerine sürahi veya buzdolabına konmuş suyu kullanınız.

- Çoğu yiyecekleri pişirmek için az su kullanınız. Pişirdiğimiz kabın kapağı kapalı
olmalıdır. Aksi durumda çoğu vitaminlerin ve minerallerin kaçmasına neden olur. Ekstra pişirme için yakıt sarfiyatı olur.

- Buzluktaki yiyeceklerin ve diğer donmuş gıdaların buzunu eritmek için su kullanmayınız. Bu tür gıdaların buzlarını buzdolabının alt gözünde bir gece bekleterek çözebilirsiniz.

- Evlerde suyun %35 banyoda, %30 tuvalette, %20 çamaşır ve bulaşık yıkamada, %10 yemek pişirme ve içme suyu ve %5 temizlik amacı ile kullanılmaktadır.

- Musluklardan sıcak su sızıntısı fazla su kullanımı ve enerji israfı demektir.

Kaynak:http://yaziliodev.blogcu.com

Bir Cevap Yazın

*


Genel Genel